Lo diluns 2 de novembre, Cristèla Simonato, Joan Lois Blenet e Patrici Baccou faguèron lo viatge a Val d’Aran per rencontrar Maria Vergés, Sindica de Val d’Aran.
La Sindica es l’autoritat màger del Govèrn e de l’administracion d’Aran. Nos aviá demandat d’i anar per parlar de las collaboracions possiblas entre Calandreta e lo govèrn de Val d’Aran, e particularament las escòlas. Pensa qu’avèm totes interes de tèisser de ligams, e nautres o pensam tanben.
Val d’Aran es lo sol endreit al mond ont l’occitan es lenga oficiala. Aital, l’occitan es lenga d’ensenhament dins totas las escòlas, e la formacion dels ensenhaires es jos la responsabilitat de la Generalitat de Catalonha, mas Val d’Aran es cargada de la formacion dels ensenhaires en occitan, per los menar fins al nivèl C1. La situacion linguistica es delicata : l’occitan aranés es co-oficial amb lo catalan, lenga de la Generalitat, e l’espanhòl, lenga de l’estat. Val d’Aran compta 10 200 estajants, nombre que pòt montar fins a 40 000 amb los toristas l’ivèrn. Son economia es ligada estrechament al torisme, e coneguèron una fòrta immigracion coma emplegats dins las estructuras toristicas. Venon de 80 nacionalitats, e n’i a fòrça d’America latina. Es a dire que parlan la lenga de l’empèri, lo castelhan, coma lenga mairala. Buta pas gaire a s’exprimir socialament en aranés.
La discutida foguèt plan interessanta : Calandreta e APRENE podrián partejar sas aisinas fargadas long de mai de 40 ans d’immersión en mitan fòrtament diglossic, tecnicas per las classas, mas tanben pedagogia del multilinguisme, amb lo programa Familhas de Lengas, e particularament l’ample del trabalh « camin de lenga ».
Convencèrem doas causas concretas : un acamp en visio al mes de genièr amb lo monde del sector linguistic e d’ensenhament, mas tanben de regents e de regentas d’Aran, la Confederacion e APRENE. Los que son interessats se pòdon senhalar, los convidarem. Decidiguèrem tanben d’establir un ligam regular, coma per exemple una telefonada cada mes, per escambiar e se téner al corrent de l’actualitat dels nòstres territòris.
Patrici Baccou