Mercés a Calandreta e mercés a la Passem !

Dens e per lo Movement de las escòlas Calandreta, mercés a l’energia de las regentas Isabèu Vergnes, Valeria Vedere e Chantal Tuheil e d’ua professora de musica tradicionau deu conservatòri de Pau e anciana calandrona de Paulina, Lucia Longué, mercés a la subvencion de la Passem ! (de la quau parlaram en seguir), mercés a la formacion de contunh deus professors de Calandreta deu son centre de formacion Aprene, que’s creè MUSICA A HUM.

Purmèr Musica a Hum que comencè a la Calandreta Paulina. Los 40 ans de Calandreta qu’estón hestejats en musica mercés a iniciativas qui n’èran las premícias. Puish que s’espandí de cap tà Ortès. Que’s creè un Comitat de pilotatge dab la Federacion despartamentau de las Calandretas, las iniciatoras e monde mei. Augan Musica a Hum qu’anè har reclam deu costat de Vath d’Aussau, entà la Calandreta André Minvielle entau Lis. Dens aqueste article, que’vs parlam deu desvolopament d’aqueste projècte qui ditz tota l’ideia de creacion de musica tradicionau dens las nostas classas Calandreta en ligam dab las escòlas de musica.

Mercés a la Passem !, Calandreta en Biarn que podó aquesir tot un parc instrumentau dedicat aus mainats dab : tamborins a còrda e flabutas, acordeons e tambors. Que son instruments de qualitat e adaptats aus mainats.

Mercés a Lucia Longué e lo tribalh qui hè dab los autes professors de musica tradicionau, Musica a Hum a avut accès au repertòri de « A tot vedent », repertòri de basa de la Passem.

Los regents de Calandreta interessats per aqueste projècte que hèn la formacion de contunh Musica a Hum e qu’espèran lo moment per poder aprofieitar deu parc d’instruments dens la lor classa. La formacion de contunh qu’ei lo parat de realizar :

las possibilitats creativas qui avem a dispausicion,
las competéncias qui podem har desvolopar,
lo ligam entre lenga, cultura e musica,
lo biais de hicar la musica en movement e perquiu lo ligam dab la dança,
las possibilitats de cada instrument,
l’entertien deus instruments,
quin apitar un bal o un passa-carrèra ?
quin partatjar tot çò de creat dab tots los actors d’ua escòla ?

Com d’autas formacions a Calandreta, Musica a Hum que hica lo regent au centre de l’aprenedissatge dens lo quau e va convidar los calandrons. Qu’ei atau que lo regent e’s tròba tanben a har musica dab los calandrons devath la coordinacion de la professora de musica. Qu’ei donc un projècte on lo partatge dens la classa e la creacion collectiva ne s’arrèsta pas a l’estatut qui avem dens la classa.

Los regents qui arcuelhen lo parc d’instrume nts e lo projècte dens la lor escòla que’s son ahorcats tanben dab l’associacion deus parents de la lor escòla a trobar los sòus per poder finançar los cors e l’organizacion deu bal tradicionau o deu passa-carrèra qui va hicar en valor lo tribalh deus calandrons mes tanben la lenga e la cultura nosta, dus pilars essenciaus de Calandreta.

Augan, la Calandreta deu Lis que tribalhè en classa dab Mathilde Duffau, professora de musica a l’escòla d’Isesta e qu’apitè un bal « trad’ » lo 25 d’abriu passat, quauques dias abans l’arribada de la Passem dens lo vilatge deu Lis. Los Calandrons que toquèn musica sus l’empont a duas represas. Qu’avèn en tot 5 tròçs apitats mesclant moments cantats e instrumentaus. L’escòla que convidè tanben los accordeonistas deu Hoguèr Rurau qui toquèn tanben quauques sauts. Que hasom viéner tanben lo grop Monacas deu quau e hè part Lucia Longué. En classa, qu’avom l’escadença de poder crear lo noste quessòt e ua partida de l’aficha en serigrafia dab Maike Holderer, regenta en descarga de direccion. Pendent lo son bal, los calandrons que clavavan dab un torn de sala au miélher deu public en tot cantar « Piton, paton, la Passem ». E la bocla que’s clava !

Aquiu lo sentiment totun que lo projècte musicau nos averà portat a :

har musica tota l’annada
bastir un espectacle de qualitat
víver ua aventura de las hòrtas e constructiva
partatjar las danças, las cantas e las musicas dab las familhas
organizar un bal tradicionau dab los associatius
portar mei d’occitan au parat d’aquera serada entre los actors de l’escòla
rénder los parents fièrs deu camin musicau percorrut peus mainats
suenhar lo projècte
mercejar lo monde qui l’an bastit per que ne posquiam aprofieitar
Comunicar a hum de calhau cap a l’escòla, au bal (premsa escriuta, ràdio, television… mes tanben Agendàtrad per exemple)
nse despassar e sortir de la nosta zòna coconhada e tant rasseguranta !

Ne podem pas, deu còp, acabar aqueste article shens vos parlar de la Passem. Puish qu’ac avetz legut abans, shens l’ajuda financèr de la Passem, Calandreta n’averé pas podut aquesir un parc d’instruments de tan grana qualitat.

E quiòc que comencè dejà lo 30 d’abriu passat en vath d’Aspa per un corruda per la montanha. La Passem que comencè tà Bedós e qu’arribè tà Laruntz per Arriutòrt après aver passat lo pòrt de MariaBlanca. Un debut de corruda devath la ploja qui amuisha plan la determinacion deus correires per la lenga.

La PASSEM ! En quauques mots …

La PASSEM ! qu’ei ua corruda qui’s tien tots dus ans au truvèrs lo territòri de Gasconha e qui serveish a arrecaptar moneda qui après ei barrejada per projèctes qui òbran per la transmission e la valorizacion de l’occitan Gascon.

Uei lo dia, que son 46 projèctes qui son estats finançats per la Passem.

Pendent la corruda, un temoenh simbolizant la lenga e la cultura qu’ei transmés de man en man a cada quilomètre. Que contien un messatge tiengut secret dinc a l’arribada.

Augan l’arribada que’s harà a Anglet lo 9 de mai de 2026.

Que serà 2000 km qui seràn estats percorruts augan. Si volètz, qu’ac podètz seguir en dirècte sus You Tube o sus lapassem.com

La Passem qu’ei tanben ua pensada per la lenga occitana au truvèrs de la diversitat linguistica : « La lenga qu’ei la pèira angulara de la cultura e deu patrimòni. Qu’ei un riquèr pedagogic, ua valor sociau, un ligam entre las generacions, un mei per l’economia locau. La diversitat qu’ei un riquèr ! Sostiéner ua lenga qu’ei agir en favor de l’ensemble de las lengas, en favor de la cultura universau dens la soa diversitat. » Calandreta que hè còrda dab la Passem e qu’ei recipròc. Peus Calandrons, per tots los qui hèn víver las escòlas, córrer per la lenga qu’ei non solament ua volontat, ua enveja mes qu’ei tanben ua evidéncia, ua hami ! Que’n hèm part e qu’ac disem hòrt.

Entau Lis mes pertot en Biarn e pertot suu camin de la Passem monde qu’aprestan la corruda, que hèn animacions dens la lenga abans e pendent lo passatge per ns’arretrobar tots a la fin per la hèsta de l’arribada on descobriram lo messatge deu relai.

Alavetz la Passem que passa ! Mes lalengaquedemora ! Permor dens dus ans que ns’i tornam e mei hòrt enqüèra !

Lhevatz-ve ! Qu’avem l’ahida.